प्रकरण तेरावें. स्फुंदत स्फुंदत मालती ह्मणाली, " बाबांच्या मृत्यूमुळे मी नुसती पितृहीन झाले नाहीं, तर आश्रयहीनहि झाले आहे. घर वगैरे सर्व संपत्ति माझी सावत्र आई कमळाबाई यांच्या नांवानें आहे. त्यांनी आजच मला हें घर सोडून जाण्यास सांगितले आहे. अर्थात् माझी स्थिति भिकाऱ्या पेक्षांही शोचनीय झाली आहे. " मुकुंद ह्मणाला, " अरेरे ! कमळावाईच्या अंतःकरणांत एवढी देखील • दयामाया नाहीं ? 35 “ असेलाहे कदाचित् ; पण त्यांना सल्लामसलत देणारे ते डॉक्टर नील- कंठराव आहेत ना ? त्यांच्या डोळ्यांत तर मी शल्यासारखी सलते, " मुकुंद थोडा वेळ स्तब्ध राहून नंतर सहानुभूतीनें गंभीर स्वरांत ह्मणाला, "मालती, एक गोष्ट तुझ्याजवळ बोलावी म्हणून पुष्कळ दिवस मनांत आहे, पण कांहीं कारणामुळे बोलण्याचें धैर्यच झाले नाहीं. माझ्या विषयीं तुझ्या मनांत किती आदर आहे, हे मला अर्थातच सांगतां येणार नाहीं; पण तुझ्याविषयीं ह्मणशील, तर माझ्या मनांत पूर्ण आदर आहे. तुला ज्या दिवशी प्रथम पाहिले, त्याच दिवशी मी तुला आपल्या अंतः- करणांत उच्चस्थानीं जागा दिली आहे. मजविषयीं जर तुझ्या अंतःकर णांत थोडें फार प्रेम असेल, तर तुजवरोबर विवाह करावा, अशी माझी इच्छा आहे. तुझ्यासारख्या सद्गुणी स्त्रीचा लाभ झाल्याने मला तर धन्यता वाटेलच; पण माझे वडील बंधु आणि त्यांची स्त्री यांनाहि आनंद · झाल्यावांचून राहणार नाहीं. तुमची इच्छा असेल, तर तुमचें स्वतःचें असें जे काय सामान असेल, तें घ्या आणि आतांच माझ्याबरोबर चला. माझी गाडी दाराशींच उभी आहे. " मुकुंदचे हे गोड शब्द ऐकून आणि मुख्यतः मालती प्रसंगांत अस- ल्यामुळे मुकुंद आपणास पदरांत घेत आहे, हें मालतीला त्याचे मोठे उप- कार वाटले. ती एका सुधारकाची तरुण मुलगी असून मुकुंदच्या पूर्वीच ओळ- खीची झालेली होती खरी; तरी या विचाराने तिच्या चेहऱ्यावर लज्जेची अशी कांहीं चमत्कारिक छाया पसरली कीं, त्यामुळे ती मुकुंदला विशेष सुंदर दिसून आपल्या म्हणण्यास संमतीच दर्शवीत आहे, असे मुकुंदला
