पान:भाषाशास्त्र.djvu/30

विकिस्रोत कडून
Jump to navigation Jump to search
या पानाचे मुद्रितशोधन झालेले नाही


सामान्याववेचन व दिग्दर्शन. ६ स्ल्याहाँनिक् अथवा विंडिक आणि - ७ सोल्टक्. आतां, संस्कृत मायभाषेच्या ज्या मुख्य शाखा सदरीं नमुद केल्या, त्यांचेही अनेक पोटभेद असून, ते फार महत्वाचे आहेत. सबब, विषयविवेचनाच्या सोईसाठी, व वाचकास इतल्ला पाहण्यास स्वल्प पडावे म्हणून, त्यांचीच अवश्य ती हकीकत प्रथमतः देतो. १ भारतीय किंवा हिन्दी शाखेचे १ पाली आणि . २ प्राकृत असे दोन पोटभेद आहेत. भारतीय किंवा हिं हि ह्यापैक, पाली हल्ली प्रचारांत नसून दी शाखेचे पोटभेद. । ती मृत भाषा झाली आहे. प्राकृताचे मात्र १ शौरसेनी, २ गौडी, ३ लाटी, ४ पैशाची, ९ आवन्ती, ६ मागधी, ७ अर्थ मागधी, ८ प्राची, ९ महाराष्ट्री, १० द्राविडी, व ११ बाल्हीकी, असे मुख्य अकरा प्रकार असून, ह्याशिवाय आणखीही प्रांतिक भेद पुष्कळच आहेत. ह्यापैकी, महाराष्टी आणि द्राविडी , खेरीज करून, बाकीच्या बहुतेक मृत भाषा होऊन, त्यांच्या ऐवजी हिन्दुस्थानी, बंगाली, पंजाबी, गुजराथी, ऊरीय, ऊर्दू, सिन्धा, पहाडी, आसामी, मारवाडी, १ कच्छी, हळवी, काश्मीरी, गोवाणी, इत्यादि अनेक भाषा उद्भवल्या आहेत. आतां, सर्व आर्य भाषांचे मूळ संस्कृतच असल्या| १ द्राविडी भाषेचा समावेश कित्येक पाश्चात्यांनी तुराणी वर्गात केला आहे. ( भारतीय साम्राज्य. उत्तरार्ध. पु० ९ वें. भाग ५५-५६. पान १५१-१५२ व २१५ ते २२५ पहा. ) .