वेंकटेशप्रार्थना

विकिस्रोत कडून
Jump to navigation Jump to search

श्रीशेषाद्रिनिवासा ! वेंकटनाथा ! तुला असो नमन. बहु भक्तांचें झालें मुदित, तव पदांबुजीं वसोन, मन. १ नमितों त्वच्चरण, सदा दासांच्या पावतात नवसा जे. श्रीगोविंदा ! यांचा महिमा विश्वांत नित्य नव साजे. २ भक्त चतुर्विधहि तुझे सुकृती श्रीवेंकटेश्वरा ! धन्य. संसारांत श्रमति, भ्रमति, प्राणी अभक्त जे अन्य. ३ प्रभु ! तूं करिसी, मानुनि नत शूद्रहि विप्रसा, दया त्रात्या ! श्रीशा ! न घडेचि तुझी, जो कोणी विप्रसाद, यात्रा त्या. ४ मात्रा भवरोगाची घडली ज्या माधवा ! तुझी यात्रा पात्रा पुण्ययशाच्या तीर्थें सत्तीर्थ म्हणति त्या गात्रा. ५ यश संपादिति, तुज जे भक्त वहाताति कानगी, ते तें, जें मेळविति ज्ञानें अर्पुनि मुख, चित्त, कान, गीतेतें. ६ धर्मार्थकाममोक्षप्रद होय तव प्रसाद जगदाद्या ! सत्य, मनोहर ‘ अन्या मात्रा ’ म्हणती सुबुद्धि ‘ न गदा द्या. ’ ७ तो धन्य, अन्य न तसा प्राणी, श्रीपादरेणु जो पावे; जेणें विधिनें लिहिले भाळीं दुर्वर्ण सर्व लोपावे. ८ चिंतिति चित्तीं तुझिया जे भावें नित्य पादराजीवां, वरिती, स्वयंवरवधू तेंवि, तयां मुक्ति सादरा जीवां. ९ तापत्रयार्त होवुनि, गेला तुज शरण भक्त जो भावें, श्रीशा ! स्वसमचि केला तो; यश विश्वीं तुझेंचि शोभावें. १० तूं जागरूक असतां, संसारभयें कशास कांपावें ? नारायणा म्हणावें, इतरा वर्णुनि यशास कां, पावें ? ११ साधु म्हणति, ‘ रे ! जन हो ! मागें, न करूनि पाठ वाद, सरा. जा कीं शेषनगींचा श्रीपतिभक्तांत आठवा दसरा. ’ १२ ‘ अजि ’ म्हणति, म्हणत होते जन ज्या देवा ! रमानिवासा ! रे ! हें किति ? सुर वदति ‘ अजितदासा सेवा, रमा, निवा सारे. ’ १३ पाहे तुझा रथोत्सव जो, सादर रथगुणासि आकर्षी, नाकीं तद्यश गातो त्याच्या पूर्वजसभेंत नाकर्षी. १४ वानरहि तव रथोत्सव सादर अवलोकितात; बहुधा, तो वेष तसा घेउनि, सुरपति येतो; या सुखेंचि बहु धातो. १५ तुज निर्निमेष होवुनि, सादर जोडूनि हस्त, जो पाहे, त्वद्रूपचि तो होतो, फ़ळ कोणा दर्शनीं असें आहे ? १६ देवा ! तव प्रसादांतिल मार्गप्राप्त सीत जो खातो, कवि म्हणति, ‘ ज्वलनासीं स्पष्ट, न होवूनि भीत, जोखा तो. ’ १७ त्वच्चरण त्यजुनि, मन श्रीशा ! विषयीं कधीं न रातो बा ! यमशक्रपूज्य तो, ज्या द्वारीं तुझिया बसे नरा तोबा. १८ अर्पिति नैवेद्य तुज प्रेमभरें चिंच, तिखट, तेलगट; सत्तेनें वैकुंठीं शिरति, द्वारीं करूनि ते लगट. १९ अवगाहिली जनें ज्या जगदीशा ! स्वामि ! पूर्वपुष्करिणी, श्री त्यासि वश सदाही, जेंवि महामात्रपतिस दुष्करिणी. २० क्षिति उद्धरूनि, धरिली करुणा बरवि प्रजासमुद्धारा. पुण्य यश तुझें, पावति, गावुनि वरविप्र ज्यास, मुद्धारा. २१ आज्ञापुनि गरुडातें, वैकुंठींचा गिरींद्र हा देवा ! क्रीडाया आणविला, म्हणसी, ‘ या साधुहो ! निवा सेवा. ’ २२ शेषाद्रि तीन गांवें उंच, बहु विचित्र, लांब हा तीस; जेथें सज्जन म्हणती, ‘ गे मुक्ते ! थांब, कां बहातीस ? ’ २३ होतोसि वेंकटेशा ! पत्रें, पुष्पें, फ़ळें, जळें तुष्ट. त्वद्भक्त जसा होतो, नच तैसा वत्स सुरभिचा, पुष्ट. २४ बसलासि विधिप्रार्थित जीवोद्धाराथ शेषनगराजीं. अमृतेंचि त्वन्नामें, बाधों देती हरासि न गरा जीं. २५ कोणी जन वेंकोवा, कोणी तिमया, असेंहि जे म्हणती, गंगाप्रमुखें तीर्थें करिति तयांकारणें बहु प्रणती. २६ कोणी कान्हकन्हय्या, कोणी रनछोडराय या नावें आळवुनि, भक्त तरती, श्रीविष्णो ! तुज कसेंहि वानावें. २७ वससी प्रकट प्रभु तूं श्रीभूयुक्त स्वयें जया स्थानीं ज्ञानीं ‘ वैकुंठचि तें ’ म्हणती, धरिती सदैवहि ध्यानीं. २८ तारिसि भवांत त्यांतें, लागति जे जीव काय कासेला. पांघुरविसी दयेचा दीनांला अभयदायका ! सेला. २९ म्हणतो प्राकृतहि पिता ‘ दुर्बळ बाळ न रडो, न भेंको, बा ! ’ द्रवसिल न कसा दीनीं तूं विश्वजनक दयालु वेंकोबा ? ३० म्हणसी तूं वेंकोबा ! ‘टेंको बाळक तसा मला जीव . ’ यापरिच दीनबंधो ! बंधुहि, करिते न साम, लाजीव. ३१ नि:शंक चतुर्वर्गप्राप्त्यर्थ जनें तुलाचि नवसावें. त्यजुनि त्वच्चरणाश्रय, वा ! कल्पद्रुमवनींहि न वसावें. ३२ तव यात्रानामाहीं भव्य असें कलियुगीं, न यज्ञाहीं. जीं अन्य साधनें तें नमुनि बसविलीं य्गीं नयज्ञाहीं. ३३ त्वां कृतयुगचि यशांच्या केलें हें पापयुग वितानाहीं. तूं साहुकार, दुसरा पटु, देता, वित्त उगविता, नाहीं. ३४ शरणागतांसि म्हणती निववुनि तुझियाचि पादुका, ‘ नाचा ’. सर्वत्र तुझींच तदपि महिमा नि:सीम या दुकानाचा. ३५ सर्वत्र व्याप तुझा, आळस करिसी न घेवदेवातें. धनदीं जें काय असे भांडवल तुझेंचि देवदेवा ! तें. ३६ तुज किमपि अर्पितो जो वेंकोबा ! तो न जरि तुला धुंडी, होय अनंतगुणें त्या परलोकीं सिद्ध दर्शनी हुंडी. ३७ श्रीकांता ! बैरागी जो हत्तीराम, तो तुवां महित स्वसमचि केला, अक्षक्रीडाहि करूनियां तयासहित. ३८ जो लंघित बहुयोजन भोजन शेषाख्यपर्वता पावे, तरतो नर तो, न रतो अन्यत्र, तदन्य सर्व तापावे. ३९ करितो यात्राचि तुझी जो जन, बा धातया ! उपरतो न; पाहे भाग्यचि, लाहे भोजन, बाधा तयाउपर तो न. ४० लक्ष्मीकांता ! क्षांता, शांता, दांता जना जसी मुक्ती, यात्राकरा तसीच स्पष्टा सत्या तुझीच हे उक्ती. ४१ वदलासि, ‘ न मे भक्त: प्रनश्यति ’ असें स्वयेंचि तूं देवा ! तारिसि दीनासि; तुझी देताहे भुक्ति-मुक्ति ही सेवा. ४२ करिसी तूं पापक्षय; बा ! पक्षयशस्कर त्वदन्य नसे; भुक्तिहि मुक्तिहि देसी; त्या तुज विसरतिल सुज्ञ भक्त कसे ? ४३ त्वद्भक्त शूर आढ्याहि, अतिदाता तो कविहि, तया त्रास कल्पांत न दे देवा ! मानिसि तूं तोक विहितयात्रास. ४४ करुणा तुझी मुकुंदा ! जेंवि सकामीं तसीच निष्कामीं; त्वच्चरणभुक्तमाल्याचि मिरविन हर्षें, तसा न निष्का मीं. ४५ श्रीचरणरेणु देवा ! दे, वात्सल्येंकरूनि अर्चीन; चर्चीन खललाटीं; यापरि अघभस्म अरिल अर्ची न. ४६ दे मज मनोहरांतिल कण; संरक्षिल भवार्णवीं कण तो, अम्रुतलव खल्प म्हणुनि, वदन न वासील काय जो कणतो ? ४७ त्वद्भक्ताच्या भक्तें कीं देवुनि भेटि तरि मला जावें, म्यां पूजनाद्यशक्तें नमन करायासि परि न लाजावें. ४८ तव उत्सव अनुभविला, भक्तें, करुणा करूनि, सांगावा. आंगा वायु तयाचा लागावा; म्यां न तोहि कां गावा ? ४९ श्रीरमणा ! वेंकोबा ! करुणावरुणालया ! नता पावें. म्यां दीनें संसारीं जन्मुनि, पावुनि भया न तापावें. ५० स्पर्शमणि जडहि देवा ! स्पर्शुनि करितो सुवर्ण लोहाचें. मग चिन्मय गुरू तूं कां भस्म न करिसील दासमोहाचें ? ५१ देवा ! वेंकटराया ! वारावी त्वां दुरत्यया माया ! बा ! माया दीनावरि सांग कराया स्वयें स्वनामा या. ५२ हे दरवरचक्रगदापद्मधरा ! शक्रनील ! घननीला ! मननीं लाव मज; गमे प्राणाधिक जडहि बाळ जननीला. ५३ सुत होवुनि उद्धरिला; मानी जो खळ न वेन वेदास. नामें अजामिळहि; कीं तुज आवडती नवे नवे दास. ५४ जीव अविद्यामोहित, न पहासी यांत सदय तूं दोष, उद्धरिसि; स्वल्पहि गुण घेवुनि, देसी प्रभूत्तमा ! तोष. ५५ गुणलवही पर्वतसा मानिसि, अपराधपर्वतहि लवसा, लक्षाचें कार्य करिसि, मानूनि शताचियाहि बहु नवसा. ५६ उद्धरिले, उद्धरिसी, उद्धरिशिल दीन; तूं दयालु बरा, स्तवितो, हा दास; तुजचि पाहे सर्वत्र; म्हण न या लुबरा. ५७ ज्या दीनोद्धारकथा गात असे सर्वकाळ सत्सद या, इछिल काय पराची तृप्त्यर्थी कामधेनुवत्स दया ? ५८ शरणागतरक्षण हें व्रतचि तुझें, भक्तसुरनगा ! तिमया ! तुज तेंवि विश्वकर्म्या, कीं कुशल म्हणोनि कवि न गाति मया. ५९ आलासि दीन रक्षित, म्हणुनचि तुज दीनबंधु वदतात. देतोसि आपुलें तूं भक्ता, पुत्रासि जेंवि पद तात. ६० लाविति तुजहूनि इतर ते उद्धारा न हात पाप्याला. परि बहु पुण्य यश मिळे देवा ! ज्या शुक महातपा प्याला. ६१ देवा ! रमानिवासा ! गडबडती ते न, जे सविश्वास गानें, पानें, मानें, त्वद्यश तारील कां न विश्वास ? ६२ अभिधान शुक्रासि तुझें पढवुनियां, मोक्ष पिंगळा लाहे. दुरितानळौषधाचे गिरि किति तव नामविंगळाला हे ? ६३ बा ! तूं शरण्य़, शरणागत मीं; तूं दीनबंधु, मीं दीन. तूं माय बाप, देवा ! मीं जड शिशु समुचितक्रियाहीन. ६४ भवपूरीं रक्ष मला, अक्षम लागावयास तीरा मीं उद्धरितां, पुण्य यश स्थापी बा ! गावया सती रामीं. ६५ पापच्छेदक म्हणुनि; ख्याता तव वेंकटेश हे आह्रा. श्रीचरणांस म्हणावें कीं, भक्तांस प्रसन्न हूं या व्हा. ६६ ‘ हा जन अयोग्य ’ ऐसें न म्हणावें त्वां अगा ! रमानिलया ! म्हणसिल मम, तरि, समुचित जो गुणगण, तो अगार मानिल या. ६७ जे तव भक्त ख्यात, त्वत्करुणेनेंचि धन्य ते लोकीं. तोकीं श्रीशा ! प्रकटे, जो पितृपुण्यप्रसादगुण तो कीं. ६८ श्रीकांता ! भक्तधना ! जड, धिक्कृतिपात्र, पाप रासभ जो, तो भुक्तिमुक्तिदा त्यजु तुज न, धरुनि बा ! त्रपा परास भजो. ६९ भ्रष्टा अजामिळ, गजवर पशु, बाळ ध्रुवहि, पिंगळा गणिका, हें किति ? शिळेसि तारी श्रीशा ! तव पादधूळिची कणिका. ७० घन जेंवि मयूराचें, देवुनि तूं प्रेम सुरस दासाचें ! मन निवविसि लक्ष्मीशा ! यश गाती भूमिसुर सदा साचें. ७१ श्रीवेंकटेशचरणीं रामसुतें या समर्पिल्या आर्या; कार्या प्रभुभक्तांच्या साधितिल, जशा धरेंदिरा भार्या. ७२


PD-icon.svg हे साहित्य भारतात तयार झालेले असून ते आता प्रताधिकार मुक्त झाले आहे. भारतीय प्रताधिकार कायदा १९५७ नुसार भारतीय साहित्यिकाच्या मृत्युनंतर ६० वर्षांनी त्याचे साहित्य प्रताधिकारमुक्त होते. त्यानुसार १ जानेवारी १९५६ पूर्वीचे अशा लेखकांचे सर्व साहित्य प्रताधिकारमुक्त होते. Flag of India.svg