पान:भाषाशास्त्र.djvu/396

विकिस्रोत कडून
Jump to navigation Jump to search
या पानाचे मुद्रितशोधन झालेले नाही


शब्दापनंशाचा त्रोटक विचार. ३८७ आर्य अथवा वैदिक किंवा संस्कृत मायभाषेच्या ज्या पाश्चात्य शाखा, म्हणजे ग्रीक, ल्याटिन्, सेल्टिक्, स्ल्याहानिक, लिथुआनियन्,ग्राँथिक्,उच्च जर्मन, इत्यादि युरोपखंडांत प्रचारांत आहेत, त्यांत मूळ संस्कृत शब्दांचा अपभ्रंश कोणत्या नियमाने झाला, याबद्दलचेही दिग्दर्शन करण्याची खरी अवश्यकता आहे. कारण, हा नियम सर्वसाधारण आणि व्यापक असल्यामुळे, फारच महत्वाचा आहे. । * १ संस्कृतांतील धातु किंवा शब्श ग्रीक, ल्याटिन, सेल्टिक, स्ल्याहाँनिक, लिथुआनियन्, ग्राँथिक, उच्च जर्मन् , इत्यादि भाषांत आल्यावर, जेथे जेथे संस्कृतांत अथवा ग्रीक भाषेत महाप्राणाचा उच्चार करण्यांत येतो, तेथे तेथे लिथुआनियन्, स्ल्याहाँनिक, सेल्टिक, गाँथिक, सामान्यतः नीच जर्मन् , सॉक्स, अँग्लो सॉक्सन्, फ्रीजियन् , वगैरे भाषांत, तत्सदृश मृदु वर्णाचा उपयोग होतो; आणि पुराण उच्च जर्मन भाषेत तर, तत्सदृश कठिण वर्णच उच्चारतात. उदाहरणार्थ, संस्कृतांतल्या घ, ध, भ, | १ संस्कृत, वैदिक, आणि आर्यभाषा, हे केवळ पर्याय शब्दच होत, व सर्व आर्य भाषांत, संस्कृत ही आयभाषाच असल्याविषयी मॉक्समुलरनेच एके ठिकाणी कबूल केले आहे. तो वा • Sanskrit ( is ) the most primitive, most trans parent of the Aryan dialects. (Sc. b. volHI.P:45 मागे पान १३५-१३६ पहा. | २ हा प्रिम्म्ने शोधून काढला आहे. मॉक्समुलरचे भाषाविषयक पांचवें व्याख्यान पहा. (भाषाशास्त्र भाग ३ रा. पान ३१६ ते २v६). 1\ ।