महाव्यवस्थापकाची यशोगाथा २२३ दीपशिखा व्यवस्थापक ‘दीपशिखा' शब्द कालिदासाच्या एका उपमेतून आला आहे. कालिदास त्याच्या उपमांसाठी प्रसिद्ध होता. त्याने ‘उपमा-कालिदासस्य' या शब्दप्रयोगाला जन्म दिला. एका विशिष्ट उपमेने त्याला 'दीपशिखा कालिदास' असे टोपणनाव दिले गेले आहे. ही उपमा त्याने रघुवंश'मध्ये इंदुमतीच्या स्वयंवराचे वर्णन करण्यासाठी वापरली आहे. राजकुमारी इंदुमती स्वयंवरात तिचा पती निवडीत होती. अनेक राजे बसले होते आणि हातात वरमाला घेऊन ती फिरत होती. कालिदास म्हणतो, “अंधाच्या रात्री एखादी ज्योत फिरावी तशी ती फिरत होती. इंदुमती जेव्हा एखाद्या राजाकडे यायची तेव्हा तो उजळून निघायचा; आणि ती जेव्हा त्याच्या समोरून दूर जायची तेव्हा तो अंधारून जायचा! तो म्हणतो, : संचारिणी दीपशिखेव रात्रौ । यम् यम् व्यातियाय पतिंवरा सा नरेंद्रमार्गाट्ट इव प्रमेदे। विवर्णभावम् स स भूमिपालः काही व्यवस्थापक तसे असतात. ते जेथे कोठे जातात, तेथील परिस्थिती उजळून टाकतात - ते फार मोठे काम करतात. अशीच व्यवस्थापक मंडळी कोणत्याही परििस्थतीत ठेवली तरीही उत्कृष्ट कामगिरी करायला कसे काय समर्थ होतात हे शोधण्याचा मी प्रयत्न करीत आलो आहे. हे तीन गोष्टी निर्माण करीत असल्याचे मला आढळले आहे : ० जीवितकार्याविषयीची जाणीव, ० कृतीविषयीची जाणीव, ० निष्ठेविषयीची जाणीव जीवितकार्याविषयीची जाणीव आता आपण जीवितकार्याविषयीच्या जाणिवेकडे पाह या. तुम्ही मिशनरी हा शब्द ऐकला आहे - आपण आजूबाजूला असणारे मिशनरी पाहिले असतील. ते यथ कशासाठी येतात? ते बेल्जियम, फ्रान्स, स्पेन, इंग्लंड, अमेरिका - हजारो मैलांवरून येतात! त्यांची एक विचित्र कल्पना असतेत्यांना एका नव्या देवाची विक्री करायची असते. ते म्हणतात की येथील सर्वसामान्य मंडळी चुकीच्या देवाची पूजा करतात
पान:व्यवस्थापनाची मुलतत्वे.pdf/197
Appearance