पान:वृद्धवचनकथासार पुस्तक पहिले.pdf/१९

( १५ )

आला. " कोण आहेरे मूर्ख मुलगा " असें तो पुनः ओरडला, आणि झाडींतून "मूर्ख मुलगा" असा प्रति- ध्वाने झाला.
 जगू रागावला, आणि गाढव, लुच्च्या, सोदा, अशा शिव्या देत सुटला. त्या शिव्या झाडींतून प्रति- ध्वनि उमटून जशाच्या तशाच परत आल्या. त्या काल्पनिक मुलाचा सूड उगवावा म्हणून त्यानें सर्व झाडी शोवली; परंतु कोणीच सांपडला नाहीं.
 यानंतर जगू घरों आपल्या आईकडे पळत गेला, आणि गान्हा सांगू लागला की, "झाडीत एक दुष्ट मुलगा लपला आहे त्याने मला शिव्या दिल्या. "
 आईने सांगितलें: " या वेळीं तूंच आपणा स्वतः- सच दोषी ठरविलेंस. तूं आपल्या स्वतःच्या शब्दांच्या प्रतिध्वनीशिवाय दुसरे काहींच ऐकिले नाहीस. जर करतां तूं त्या झाडीत ममत्वाचें भाषण करतास, तर त्याच्याबद्दल तुला ममत्वाचे शब्दच मिळाले असते.
 " या एकंदर आयुष्यांत आपणास असेच प्रसंग येतात. दुसऱ्यांचें जें काय वर्तन आपणाशीं घडतें, तें बहुतेक आपले वर्तन त्यांच्यांशी घडते त्याचें अनु- करण प्रतिध्वनीत्वच असतें. आपण दुसऱ्यांश मि- त्रत्वाने वागले; तर दुसरेही आपणाशी मित्रत्वानेंच वागतील. आपण जर त्यांच्याशी दाडगेपणानें, कप- टानें, आणि अमित्रत्वानें वागलों तर, त्याचा मोबदला त्याहून जास्त चांगला मिळण्याची आपणास आशा करणें नको. "