न्याय जर महाभारतांत सांगितलेल्या सूर्यचंद्रवंशांच्या पिढ्यांस लावला, तर रा. वैद्य यांच्या कोटिक्रमांतील दोष कोणाच्याही ताबडतोब लक्षांत येईल. महा- भारताच्या आदिपर्वात ९४ व्या व ९५ व्या अध्यायांत वैवस्वत मनूपासून पाडवा- पर्यंतच्या दोन निरनिराळ्या वंशावळी दिल्या आहेत. या दोन निरनिराळ्या वंशावळी कां, हा प्रश्न स्वतंत्र आहे; कदाचित् या दोन भिन्न वंशावळी दोन निर- निराळ्या ग्रंथांतून घेतल्या असतील; किंवा दोन निरनिराळ्या परंपरेच्या आधाराने दिल्या असतील. कसेही असो; ९४ व्या अध्यायातील वंशावळीप्रमाणे विवस्वान् आदित्यापासून पांडव ३०वे येतात; आणि ९५ व्या अध्यायातील वंशावळीप्रमाणे ४५ येतात. म्हणजे महाभारतांतच पाडवाच्या दोन वंशावळींमध्ये १५ पिढ्यांचा फरक आहे. हाही फरक आपण तूर्त सोडून देऊन विवस्वान् आदित्यापासून पांडव ३० वे आहेत असेच गृहीत धरून चालूं. श्रीकृष्ण विवस्वान् आदित्या- पासून १५ वे आहेत, याबद्दलचा महाभारतातील उल्लेख वर आलाच आहे. श्रीकृष्ण आणि पांडव जर समकालीन होते तर विवस्वान् आदित्यापासून श्रीकृष्ण १५ वे कां आणि पांडव ३० वे कां, असा सहज प्रश्न उत्पन्न होतो. इतकेच नव्हे तर इक्ष्वाकूपासून दाशरथी रामापर्यंत कित्येक पुराणांत ६२ पिढया दिलेल्या आहेत; आणि राम तर कृष्णाच्या पूर्वीचे. तेव्हां या पिढयाचा मेळ कसा घाला- वयाचा ? रा. वैद्य याची कोटी स्विकारली तर आदित्यापासून श्रीकृष्णाची पंधरावी पिढी, म्हणून पांडवाच्या तितक्याच पिढया झाल्या; आणि पाडव रामा- वतारापूर्वी झाले असें मानावे लागेल ! किंबहुना विवस्वान् आदित्यापासून पांडव जर ३० वे किंवा ४५ वे असा स्पष्ट उल्लेख आहे, तर पांडवांपूर्वीही श्रीकृष्ण १५ पिढ्या झाले असे मानणे भाग येईल ! हैं अनुमान चुकीचे आहे हैं सागा- वयास नकोच. आणि जर चुकीचें आहे तर डायोनिसॉसपासून मोजलेल्या दोन शाखेच्या पिढ्यांसही तोच न्याय लागू केला पाहिजे. मेग्यास्थिनीस याने आपण होऊन हिंदुलोकांच्या पुराणाचे अध्ययन केलें नव्हतें. त्यास हिंदुस्थानासंबंधानें जी माहिती मिळाली ती जशीच्या तशीच त्याने आपल्या ग्रंथांत दिली आहे. उदाहरणार्थ, कर्णप्रावरण, ( कानाचे पाघरुण घेऊन निजणारे) किंवा एक पाद ( एक पायाचे ) लोक हिदुस्थानांत आहेत, असें मेग्यास्थिनीसनें लिहिलें आहे; व त्याबद्दल युरोपांतील इतर ग्रंथकारानी त्यास नांवेंही ठेविली आहेत. पण यांत ग्यास्थिनीसचा काय दोष ? महाभारतातही कर्णप्रावरण आणि एकपाद लोक युधिष्ठिराचे राजसूय यज्ञाचे वेळी हजर होते असें वर्णन आहे व ते भेग्या स्थिनीस यास कोणी सांगितल्यावरून त्याने आपल्या ग्रंथांत या लोकांचीं नांवें दाखल केली असावीं. राजांच्या पिढयांसंबंधानेही भेग्यास्थिनीस याने आपली माहिती अशाच प्रकारें मिळविली असावी. डायोनिसॉस हें नांव मेग्यास्थिनीसर्चे आहे म्हणजे सर्वांचा मूळपुरुष म्हणून जो कोणी हिंदुलोकानीं मेग्यास्थिनीस यास सांगि तला त्यास त्यानें आपल्या भाषेत डायोनिसॉस असें म्हटलें, या मूळ पुरुषापासून बुध
