पान:यंत्रशास्त्राचीं मूळें.pdf/१७४

१६६

चरकण्याचे संयोग.

 एका अचरकप्पीचा योगानें शक्तीचा तिप्पट वजन उचलून धरितां येईल, ही योजना बाजूवरील ११७ व्या आकृतीत दाख- भाकृति ११७. विली आहे. त्यांत दोरीचा अ, ब आणि क अशा तीन भागांनी १ शेराचा पश- क्तीनें तीन शेरांचे व वजन उचलिलें आहे. कारण अ, ब आणि क यांतून प्रत्येक दोरीवर सारखाच तणावा आहे, आणि तो प वजना- इतका आहे; आणि या स- वींचा तणाव्यास प्रतिबद्धक व वजन आहे.

 दोन दोऱ्या आणि दोन चरकप्प्या यांचा साहित्यानें एका लहान वजनाने त्याचा चौपट अथवा पांचपट मोठें आकृति ११८. वजन उचलितां येईल, अ- बाजूवरील ११८ व्या आकृतीत दाखविलें आहे. ब अचरकप्पी वरून जी अबक दोरी जात्ये तिच टोकांस दोन चर कप्प्यांचे ठोकळे बांधले आहेत. एक ब अ ० प व दोरी पहिल्या कप्पीवरून नेऊन तिसऱ्या कप्पीचा खालून काढून ड बहालास बांधली आहे, आणि त्या