________________
ज्योतिर्विलास. पृथ्वी भोवती फिरत असतो. आपल्या पायांपासून पृथ्वीच्या मध्यबिंदूपर्यंत सुमारे ४ हजार मैल आहे. म्हणजे भूगोलाची त्रिज्या इतकी आहे. हिच्या ठ पट चंद्र दूर आहे. असे आहे तरी त्याच्या इतके आपल्यास जवळ आक तले दुसरे कोणतेच तेज नाही म्हटले तरी चालेल. वीज, मेघ इत्यादि चम पृथ्वीच्या वातावरणांत होतात. पृथ्वीच्या पृष्ठभागापासून वर सुमारे ८० मैल वायु आहे; ह्या वायूचे वेष्टन सर्व पृथ्वीला आहे; त्या वेष्टनाला वातावरण म्हण वातावरणप्रदेशाला वेदांत अंतरिक्ष असे म्हटले आहे. तसेच त्याच्या पलीकल mami पटरा ओ वनय इत्यादि पनपापा. होतात त्यास अंतरिक्ष, आणि चंद्रसूर्यादि गोल ज्यांतून फिरतात त्यास श इत्यादि संज्ञा देणे हे सोईचे आहे. पृथ्वीपासून चंद्राचे में अंतर बा) अंतरावर एकादा धमकेत किंवा उल्का मात्र येण्याचा संभव आहे. ताहा ग्रह वगैरे ह्या अंतराच्या शंभर पटीच्या आंत कधीही येत नाहीं रण म्हण अतरिक्ष असे म्हटले आहे. तसेच विकार ज्या, ATERAL LIBRDS 1021, 180 ANANARNINNNNN सार्वजनिक वाचनालय खेड, (तुणे.) NAWN Hal JI NONY NAAMKisit KARNA M ANNAR । HINNAR Howse PAWAN Rana HAIRMIRRORNati NARAN ANANDAN ARMANANT RA NARAN NAAMANA a vani aM MANORAN RAHMANAVARANASANNARANA ANAama PORNO MANORAMANANMALE vandanadaNesep NRNAMANANAantrwasan RAJA WARNawwalNNAR Bana y Nivaranaanaanavave APANE femamaaNNINARAwamewonisewa H 92C mail चित्रांक ४-पृथ्वी आणि चंद यांचे सापेक्ष आकार, चंदाचा व्यास सुमारे २१६० मैल आहे. म्हणजे पृथ्वीच्या चौथ्या हिश्शाहून थोडा जास्त आहे. पृथ्वी आणि चंद्र यांचे सापेर पा ४ च्या चित्रांत दाखविले आहेत. सापेक्ष म्हणजे परस्परांवर अवलंत स म्हणजे चंद्राचा आकार चित्रांत दाखविला आहे तेवढा काढिला तर पुत्र कार चित्रांत दाखविला आहे तेवढा काढिला पाहिजे. चंद्राच्या जित बुध चा आकार आहे, म्हणजे चंद्र आणि पृथ्वी ह्यांच्या आकारांचे जे गान तितकें चित्रांतील चंद्र आणि पृथ्वी यांच्या आकारांचे आहे. ह्या आ नुगुण-आकार म्हटले तरी चालेल. अंक ३ च्या चित्रांत ग्रहांचे सापेक्ष गुण आकार दाखविले आहेत (पृ. १२), त्यांत पृथ्वीचा ठिपका केवडा १-वर्तुळाचा किंवा गोलाचा व्यास म्हणजे मध्यबिंदूतून जाउन परिघास दोन्ही अंगांनी मिळणारी रेषा. २-दोन पदार्थात एक दुसऱ्याच्या किती पट आ णाऱ्या संख्येस त्यांचे गुणोत्तर म्हणतात, o सापेक्ष अ site परिघास किंवा पट आहे हे
