________________
पक्षकाराचा स्वहिताविरुद्ध कबूलपणा. पडण्याकरितां त्या अखत्यायचा अखत्याराचा मर्यादेंत असला पाहिजे. भागीदारी किंवा अखत्यार, ही प्रथम शाबीत झाल्यावांचून भागीदाराचा किंवा अखत्यान्याचा कबूलपणा पुराव्यांत घेतला जाणार नाही. अशी शाबिती होण्याकरितां जा मनुष्याने तो कबूलपणा केला असेल त्याणे ती भागीदारी किंवा अखत्यार कबूल केला असेल तर तेवढ्या वरूनच पुरावा होत नाही. लेखी पावती लिहून देणारावर आणि जा मनुष्याचा, हिताकरितां ती लिहून दिली असेल त्या मनुष्यावरही, तिचा परिणाम काय होतो त्याविषयी पुढे सांगितले जाईल. पाळण करणाऱ्या मनुष्याने केलेला कबूलपणा शपथेवर केला असला तरीही, जर तो त्या विवक्षित चौकशीसाठी केला नसेल, तर इंग्रेजी शास्त्रावरून त्याचा दिमतींतील पाल्य मनुष्याविरुद्ध पुराव्यांत कबूल होत नाही. “ एकाद्या स्त्रीस जेव्हां " तिचा नवयाचा अखत्यार असेल, तेव्हां मात्र ति. " चा कबूलपणा तिचा नवऱ्यावर लागू पडेल." १६४. जा पक्षकाराने कबूलपणा केला, तो त्यामें आपल्या हिताविरुद्ध केला असल्यास मात्र पुराव्यांत घेतला जाईल, नाही तर तो घेतला जाणार नाही. आणि बलात्कारानें, किंवा कपटानें, किंवा मिथ्या वर्णनाने करून घेतलेला, किंवा घडलेल्या गोष्टीविषयीं चुकीने झालेला कबूलपणा, त्याच प्रमाणे अग्राह्य आहे; आणि या प्रमाणे कनिष्ठ कोडतांत एक पक्षकार स्वतः हजर झाला असून त्याजला
